1900633495 / 02873033495
info@chuoicungungtoancau.com
Loading...
Sau đại dịch, xung đột địa chính trị và làn sóng “China+1”, chuỗi cung ứng toàn cầu bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ nhất trong nhiều thập kỷ. Các tập đoàn đa quốc gia không còn tập trung sản xuất tại một quốc gia duy nhất, mà phân tán rủi ro, dịch chuyển nhà máy và xây dựng chuỗi cung ứng linh hoạt hơn.
Trong bức tranh đó, Việt Nam nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ:
Vị trí chiến lược tại Đông Nam Á.png)
Hệ thống FTA rộng hàng đầu khu vực (EVFTA, CPTPP, RCEP…)
Ổn định chính trị
Chi phí lao động cạnh tranh
Xuất khẩu tăng trưởng mạnh, dòng vốn FDI liên tục đổ vào các ngành điện tử, dệt may, da giày, thiết bị công nghệ. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng đặt ra là:
???? Việt Nam đang tham gia ở tầng giá trị nào trong chuỗi cung ứng?
Thực tế cho thấy, phần lớn doanh nghiệp Việt vẫn đứng ở khâu gia công, lắp ráp, giá trị gia tăng thấp. Công nghiệp hỗ trợ còn yếu, phụ thuộc lớn vào nguyên vật liệu và linh kiện nhập khẩu. Điều này khiến chuỗi cung ứng nội địa thiếu tính tự chủ và dễ tổn thương khi thị trường biến động.
Theo phân tích từ CafeF, logistics Việt Nam đang đứng trước cơ hội trở thành một “siêu ngành” với quy mô tiềm năng 280 tỷ USD trong tương lai.
Logistics không chỉ là vận chuyển hàng hóa. Đây là hệ thống kết nối: Sản xuất, Lưu kho, Phân phối, Xuất nhập khẩu, Thương mại điện tử
Một nền kinh tế muốn tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu thì chi phí logistics phải thấp, tốc độ luân chuyển hàng hóa phải nhanh, và hạ tầng phải đồng bộ.
Tuy nhiên, chi phí logistics tại Việt Nam hiện vẫn chiếm khoảng 16–20% GDP – cao hơn đáng kể so với mức 8–10% của các nền kinh tế phát triển. Đây là một điểm nghẽn chiến lược.
Nếu chi phí logistics không được tối ưu, doanh nghiệp Việt sẽ khó cạnh tranh trong cuộc đua toàn cầu.
Mặc dù Việt Nam đang đầu tư mạnh vào: Cao tốc Bắc – Nam, Cảng biển nước sâu, Sân bay quốc tế, Trung tâm logistics, nhưng hệ thống vẫn thiếu tính liên kết đồng bộ.
Một số vấn đề tồn tại:
Một điểm quan trọng trong bài toán logistics là vai trò của các doanh nghiệp đầu đàn.
Hiện nay, nhiều phân khúc logistics có giá trị cao như: Vận tải quốc tế, Quản trị chuỗi cung ứng tích hợp, Dịch vụ kho bãi thông minh vẫn do doanh nghiệp nước ngoài chiếm ưu thế.
Nếu doanh nghiệp Việt không phát triển đủ mạnh để làm chủ chuỗi cung ứng, Việt Nam có thể chỉ dừng lại ở vai trò “công xưởng sản xuất”, nhưng không kiểm soát được giá trị gia tăng.
Việt Nam cần các tập đoàn logistics nội địa có:
Quy mô vốn lớn
Công nghệ hiện đại
Năng lực quản trị quốc tế
Tầm nhìn khu vực
Một trong những hạn chế lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam hiện nay là sự thiếu liên kết và khả năng tham gia sâu vào hệ sinh thái chuỗi cung ứng toàn cầu. Phần lớn doanh nghiệp trong nước là doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô vốn hạn chế, năng lực quản trị và công nghệ còn ở mức trung bình, khiến việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế trở thành thách thức không nhỏ. Điều này dẫn đến thực tế rằng nhiều doanh nghiệp nội địa vẫn gặp khó khăn khi tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn FDI, đặc biệt ở các khâu có giá trị gia tăng cao.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa thế hệ mới, chuỗi cung ứng không còn chỉ xoay quanh năng lực sản xuất hay chi phí cạnh tranh, mà đòi hỏi các tiêu chuẩn khắt khe hơn như khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, tuân thủ các nguyên tắc ESG (môi trường – xã hội – quản trị), đáp ứng tiêu chuẩn phát thải và đảm bảo tính minh bạch dữ liệu trong toàn bộ quy trình vận hành. Những yêu cầu này tạo ra một “hàng rào kỹ thuật” mới mà nếu không vượt qua, doanh nghiệp sẽ bị loại khỏi cuộc chơi. Vì vậy, để nâng cấp vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, doanh nghiệp Việt buộc phải đẩy mạnh chuyển đổi số, đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng quản trị và xây dựng năng lực vận hành theo chuẩn quốc tế.
Hiện nay, các thị trường lớn như EU và Mỹ đang triển khai cơ chế điều chỉnh carbon và siết chặt các tiêu chuẩn môi trường, buộc hàng hóa nhập khẩu phải chứng minh được nguồn gốc bền vững cũng như mức phát thải trong quá trình sản xuất. Đây không còn là xu hướng mang tính khuyến khích, mà đã trở thành rào cản kỹ thuật bắt buộc trong thương mại quốc tế. Thực tế này mở ra hai kịch bản rõ ràng: những doanh nghiệp không đáp ứng được tiêu chuẩn về phát thải, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng sẽ dần bị loại khỏi thị trường; ngược lại, những doanh nghiệp chủ động chuyển đổi sớm, đầu tư vào công nghệ sạch và mô hình sản xuất xanh sẽ nắm lợi thế cạnh tranh vượt trội. Nếu Việt Nam tận dụng tốt cơ hội này và đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi xanh ở cấp độ quốc gia và doanh nghiệp, nền kinh tế hoàn toàn có thể định vị mình là trung tâm sản xuất bền vững của khu vực, thu hút dòng vốn chất lượng cao và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Nguồn Tham Khảo:
https://cafef.vn/logistics-viet-nam-truoc-nguong-cua-sieu-nganh-280-ty-usd-bai-toan-ha-tang-va-vai-tro-seu-dau-dan-188260209091117643.chn
||
https://vov.vn/kinh-te/doanh-nghiep-viet-truoc-thach-thuc-chuoi-lien-ket-cung-ung-toan-cau-post1253775.vov
